موضوع انتخاب و تصمیم یکی از بنیادیترین مضامین سینمای ایران است و بسیاری از فیلمسازان ایرانی در آثار خود به این پرسش پرداختهاند که انسان در لحظههای دشوار چگونه انتخاب میکند و پیامدهای آن چیست.
| نام فیلم | سال تولید (شمسی) | کارگردان |
|---|---|---|
| جدایی نادر از سیمین | ۱۳۸۹ | اصغر فرهادی |
| درباره الی | ۱۳۸۷ | اصغر فرهادی |
| فروشنده | ۱۳۹۴ | اصغر فرهادی |
| شهر زیبا | ۱۳۸۲ | اصغر فرهادی |
| چهارشنبهسوری | ۱۳۸۴ | اصغر فرهادی |
| کنعان | ۱۳۸۶ | مانی حقیقی |
| پذیرایی ساده | ۱۳۹۰ | مانی حقیقی |
| کسی از گربههای ایرانی خبر نداره | ۱۳۸۷ | بهمن قبادی |
| آژانس شیشهای | ۱۳۷۶ | ابراهیم حاتمیکیا |
| مهمان مامان | ۱۳۸۲ | داریوش مهرجویی |
| لیلا | ۱۳۷۵ | داریوش مهرجویی |
| گوزنها | ۱۳۵۳ | مسعود کیمیایی |
| سگکشی | ۱۳۷۸–۱۳۷۹ | بهرام بیضایی |
| زیر نور ماه | ۱۳۷۹ | رضا میرکریمی |
| ابد و یک روز | ۱۳۹۴ | سعید روستایی |
| متری شیش و نیم | ۱۳۹۷ | سعید روستایی |
| قهرمان | ۱۴۰۰ | اصغر فرهادی |
| بمب؛ یک عاشقانه | ۱۳۹۶ | پیمان معادی |
جدایی نادر از سیمین
فیلم «جدایی نادر از سیمین» ساخته اصغر فرهادی یکی از درخشانترین نمونههای این ژانر است. در این فیلم، هر شخصیت در موقعیتی پیچیده از اخلاق و منفعت شخصی قرار میگیرد و تصمیمهای آنها زنجیرهای از رویدادها را شکل میدهد که همگی را درگیر میکند. فرهادی با مهارت تمام نشان میدهد که هیچ انتخاب سادهای وجود ندارد و حقیقت چندلایه است.
درباره الی
«درباره الی» نیز از فرهادی است. در آن، یک تصمیم جمعی برای گذراندن تعطیلات به فاجعهای انسانی میانجامد و هر شخصیت با دروغ یا حقیقت خود در برابر تصمیمهایش قرار میگیرد.
فروشنده
«فروشنده» نیز با تصمیم انتقام یا بخشش، مخاطب را درگیر میکند.
شهر زیبا
«شهر زیبا» ساخته اصغر فرهادی درباره یک جوان بزهکار است که با انتخابی تازه میان انتقام و زندگی، مسیرش دگرگون میشود.
چهارشنبه سوری
«چهارشنبه سوری» ساخته اصغر فرهادی نیز از دیگر آثار اوست که در آن، یک زن در آستانه فروپاشی زندگیاش باید تصمیمی سخت بگیرد.
کنعان
«کنعان» ساخته مانی حقیقی فیلمی است که با پرداختن به موضوع مهاجرت و انتخاب میان ماندن و رفتن، مخاطب را با پرسشهای اخلاقی و خانوادگی مواجه میکند.
پذیرایی ساده
«پذیرایی ساده» ساخته مانی حقیقی نیز با روایتی کمینهگرا، تصمیمهای کوچک یک زوج را در بستری از بحران نشان میدهد.
هیچکس گربههای ایرانی را نمیشناسد
«هیچکس گربههای ایرانی را نمیشناسد» ساخته بهرام بیضایی از جمله فیلمهای شاخص دهه هفتاد است که به انتخابهای سیاسی و اجتماعی نسل جوان میپردازد.
آژانس شیشهای
«آژانس شیشهای» ساخته ابراهیم حاتمیکیا نیز با قرار دادن شخصیتها در موقعیتهایی دشوار، انتخاب میان آرمان و واقعیت را به تصویر میکشد.
مهمان مامان
«مهمان مامان» ساخته داریوش مهرجویی اگرچه طنزآمیز است، تصمیم جمعی یک محله برای کمک به همسایه را با شیرینی روایت میکند.
لیلا
«لیلا» ساخته داریوش مهرجویی درباره یک زن است که میان عشق به همسر و فشار خانواده برای انتخاب، گرفتار میشود.
گوزنها
«گوزنها» ساخته مسعود کیمیایی نیز با شخصیتهای خودسر و انتخابهای سرنوشتساز، در دل تاریخ معاصر ایران میگذرد.
سگکشی
«سگکشی» ساخته بهرام بیضایی از دیگر آثاری است که با انتخابهای دردناک شخصیتها در بستری از اختناق اجتماعی، تراژدی میآفریند.
زیر نور ماه
«زیر نور ماه» ساخته رضا میرکریمی نیز تصمیم یک روحانی جوان را در مواجهه با فقر و ایمان به تصویر میکشد.
ابد و یک روز
«ابد و یک روز» ساخته سعید روستایی نیز درباره انتخابهای دشوار یک خواهر برای نجات برادرش از چرخه اعتیاد و جرم است.
متری شیش و نیم
«متری شیش و نیم» از روستایی نیز تصمیمهای پلیس و قاچاقچی را در تقابل با یکدیگر به نمایش میگذارد.
قهرمان
«قهرمان» ساخته اصغر فرهادی نیز درباره انتخاب یک مرد بدهکار میان بازگرداندن پول پیداشده و حفظ آبروی خود است.
بمب؛ یک عاشقانه
«بمب؛ یک عاشقانه» ساخته پیمان معادی نیز انتخابهای یک خانواده در بحران جنگ را روایت میکند.
این فیلمها همگی نشان میدهند که انتخاب در سینمای ایران نه یک لحظه گذرا، بلکه محور درام و شخصیتپردازی است و مخاطب را به تأمل درباره انتخابهای خود فرامیخوانند. در واقع، سینمای ایران با پرداختن به انتخابهای اخلاقی نشان میدهد که مرز میان درست و غلط همیشه روشن نیست و انسانها در موقعیتهای خاکستری باید تصمیم بگیرند.










